Felix Ziem - Pera Müzesi - İstanbul

19. yüzyıl sanatı birçok güçlü akım ve figür barındırır. Ancak bazı sanatçılar vardır ki — devasa akımların gölgesinde kalsalar da — ışığı, suyu ve rengin büyüsünü akademik sınırların ötesinde keşfederler. Félix Ziem, bu nadir isimlerden biridir. Venedik lagünlerinden İstanbul Boğazı’na, Marsilya limanlarından Mısır kıyılarına dek uzanan yolculuğuyla, manzara resmini ruhun derinliklerine taşımıştır.

Bu yazımda sizlerle Pera Müzesi’ndeki bir sergi hakkında izlenimlerimi paylaşacağım. Gezerken ben çok iyi vakit geçirdim. Umarım siz de okurken iyi vakit geçirirsiniz.

Pera Müzesi, 2017 Ocak ayının sonuna kadar 19. yüzyılın en özgün ressamlarından birine ev sahipliği yapıyor. Felix Ziem.

Gelin hep beraber eserleri üzerinden kısaca onu tanıyalım.

“Ziem renk ezgilerini göksel bir koro gibi çınlatıyor.”

Theophile Gautier – 1854

San Marco Meydanı ve Çan Kulesi gösterilmekte.

Felix her ne kadar Fransa doğumlu olsa da Venedik onsuz düşünülemez. Onun için ayrı bir yeri olan Venedik, elbette resimlerine de yansımıştır.

“Her sanatçının çoğunlukla gerçek ülkesinden uzakta bir yurdu vardır. Yeteneği elverişli bir ortam gibi orayı sever, uçarcasına oraya döner. Orada serpilir ve en güzel çiçeklerini verir. Ziem’in yurdu da Venedik’tir. Oradan ayrılabilir, yolculuklar yapabilir, bir mevsim İstanbul’da ya da başka bir yerde kalabilir, ama resminin asıl evi orasıdır.”

Theophile Gautier – 1868

Felix, her ne kadar gerçek görüntüler üzerinde çalışsa da bunları resmederken kendi hayal gücünden fazlasıyla yararlanmış bir ressam. Büyük Kanal’ı gösteren bu eserinde de olduğu gibi onun resimlerindeki her bir imge birer hayaleti andırıyor.

“Ziem tavuskuşu kuyruğu gibi ışıldayan bir Venedik Şöleni yaptı: Gökyüzü pırıl pırıl, su ışıltılı pullar halinde parıldıyor; flamalar ipeğin titremeleriyle açılıyor, tenekeler denizde arkalarında güzelim İran halıları çekiliyor.”

Theophile Gautier – 1855

Su ve gökyüzü Ziem’in eserlerinin iki önemli ögesidir. Ve benim sergide en beğendiklerimden birisi de Ayışığında Lagünde Balıkçılar adlı bu çalışması oldu.

Ayışığında Lagünde Balıkçılar

Ziem, 1856 yılında rotasını Doğu’ya çevirir ve İstanbul’a gelir. Bir sürü burada kalır ve birbirinden güzel çalışmalar yapar. Bunlardan birkaçına birlikte bakalım.

İstanbul Manzarası, adlı bu çalışmasıyla Sultanahmet göz kırpar bize.

“Yaşamımda yeni bir evre, yeni bir dönem. Ah ah! Gördüğüm şeyleri nasıl anlatabilirim ki. Doğu bütünüyle gözlerimin önüne serilmişti. Gören ve derinden etkilenen kişi asla unutmaz.”

Feliz Ziem – 1856

Yağlıboyanın resimdeki en büyük etkisi şüphesiz kazandırdığı gerçeklik hissi. Sergide Ziem’in en beğendiğim çalışması da bunu gözler önüne seriyor. İşte elinizi uzatsanız sizi içerisine çekeceği hissini veren çalışması.

Ziem renkleri kullanımı, komposizyonu gerçeğe dönüştürme yeteneğiyle kesinlikle her sanat sever tarafından keşfedilmesi gereken bir ressam.